Make your own free website on Tripod.com
Amor 1| Amor 2| Amor 3| Amor 4| Amor 5| Amor 6| Amor 7| Amor 8| Amor 9| Amor 10| Amor 11| Amor 12| Amor 13| Amor 14| Amor 15
Redaksiyon| İremet Yayınları| KORMISKAN
| ıme|Veng u Vac| Piya| Piya Portal| Zaza Portal| Faruk iremet| Miraz| Radio Zaza|

>>> şo sere  (home)

Teyestey

 

Vervate
Editor/Faruk İremet

3

Sewa Kltr Drsımi
Dr.Zilfi Selcan

4

Xo nas bıker
brahim Doğan

8

Tebiet de zanışiyekı ıniya
Hsn Gksel

15

xanet
Faruk İremet

21

Merg
Faruk İremet

22

Ma NECO xo vira nkerd
Koyo Berz

23

nkarey Zazayan ser wesiqey
Cihat Kar

28

Ferq faşist u inkarci ıiyo?
Eyp Dalkılı

31

Yasna 29:4
Gagan ar

32

Selom
Haci Tekin D.Xosorij

33

Lazeko Zerez
Roşan Hayig

34

Kırtleme niyo, zırtlemeyo
Roşan Hayig

35

Koley Dinyay Werz Pay
Zerweş Serhad

36

Fexriya
Zaza Fırat

38

Boksr Zazay
Eyp Dalkılı

39

 
 
 

Qıseyşıma qedya? Vınder ma n qedya.

Editor/Faruk İremet

ZazaPress bıamora x ya desın (10) zi vecena. Qısey ma şar ma Zazayan ser n qedya.Vaten ma n qedyay. Raya ma duriyo u ma y gam x y hera erzen. Ma resenwelat u welat hzkerdox Zazayan. Vaten ma hta vızr kltr u det şar maser bi. La ewro qısey ma fıkr siyasiy. Qısey ma zeri ra u zeriy ma y pakira riy asfalti leymıni ra vıcna teber. Qısey ma riy asfalti inkarciyan uriy zurkeri tarixiy inan pare keno, qelışneno u ze vılıkiya asfalti seroabna. Na sinayena u na sinayenda Zazaciyan a. Ma zazaciy u ma raya x yhqi dı raşt. Hme alem u tarixo ım kor şahid ma yo kı ma qıse u fıkr xdı raştiy u mazatan dı ercan niyamey u nin rotenı.

ım şımaroşni bo embaz u dosti, wendox u nuştoxi, qe u pili, cınya u camrdi,neşırxane u pseroki, ZazaPress fına bı amora x ya newe reseno şıma u resenozerida şımay serehewedaye. Qıse u veng ma hme bendi siyayan pra abırneno ubı veng do berz reseno şar ma.

ZazaPress zepserokda Zazaciyan ny vano; "-O/A kı bı bermi u bı nalinana wazenoşar ma biyaro pser şar ma r weşey n, şar ma r xırabini keno". Şar ma, şar do serehewadeye yo u wuni rew rew mıl n roneno. Zazay ne kor,ne ker u ne zi laliy. Ma do ttewrd roşnayox, pserok rayberan x ya bıbzon, ım u goş şar x. Yani şar Zazayan, yani şar ma.

Zeriy xhonık ker. Bermi u hrs ıman qand ma n, qand dışmenan Zazayan o. Ma doserkew. Beno kı serkewtenda Zazayan ma n vin. Beno kı qeekan ma zi ny in vin. La iy mhim o yo kı, toxım ameyo eştış u ecdad qet ju zurkertarixi n şeno na tarix b&rc;, ma Tırkiy u qand n iyan zi ıi cıdest ra ame inan xopey neşt u kerd. ı pisey vaj cı ra vıjiy u hewna zi ayavıjna. Qand kı inan mahlimand xo ra, bırayan xo y Tırkan ra dersa xo weşgırotıbi u iyo kı inan ra mısaybi o i rot şarand binan. nan zi zeybırayand xo, şaran binan x y b leym. ZazaPress reseno hme qncıkanwelati. Wendox ma ım şıma roşni bo!!! ZazaPress nezdi dı Welat vıcno...

>>> peydı şo (to back)

 

 

Xo nas bıker ke şar jı şıma nasbıkero, ma kole şari niyme!

brahim Doğan

Mıleto Zaza Anadoliye de mıleto en khano. Ver islamiyeti hard Anadoliye de bi. Coğrafyaxo dorm ağwa Fırati u Dicle dera. Mıkan haviyan ağwa Ko Bingoli o Munzurde Ecdad ma mendo. ım ağwa helkaniye de ım ağwa Xızıri de sıtar biyo.Duş dışmeni de xo verdo. Ort dar o kemer o bırran meşelig Anadoliye deemr xo viarno ra. A waxt hona islamiyet niame bi Anadoliye. O waxt Elewiy oSunnitiye in biye, Elewi-Sunni Zazaya waxt j qom bi. Kuli mordem hometa xobiy. Din mılet Zazay Zerduşt biyo (din xeyl-wayirıni). Din Zerduştidin de zerehira, zerevşae, wayir itıqati, wayir şewqati biyo. Mesela,ort insana de kiştene, dışmentine in biya. Ebe rahm o qudret biyo. nsanaroci r, Aşme r, adıri r, ağwe r, dar o kemeri r ibadet kerdo, da kerdo.Ağwe bereket dınya biya. Roc roştia dınya biyo, nur biyo. nsana cır secdekerdo. nsana qimet do jumini, jmin, ra hes kerdo.

Cniye dinZerduşti de qudsale (ziargiye) biya, z Heqi (Homay). Cniye cem u cemata dewayir soz o bext, biya. Wayir itıbar, biya. Vatena cnıke, cemati qebulkerda, insana qimet do cniya, cniya ra hes kerdo. Mesela, Meryem Ana teynabiya, gor rivayeti teref Heqi ra cı ra sa biyo. Yan Meryem Ana mrd xoin biyo. Vıl mı de nebo. Rna (fına) Ademi o Hewa in biy, yan toxumbiy, am dınya. Teref heqi ra am vıraştene, bado domani (tuti, qıci) cı rabiy. ji jmini de zeweciy, ser hardi ra biy vıla. Ez nzano, doman Ademio Hewa sen reng biy. Aqıl mı iy r vındeno. Eceba n isan siay dolkami, yan zenciy dol kamciy. Ez nzano, mae ya ki pi kamci sia biyo. Mademma kuli Ademi o Hewa ra biyme, a waxt ma pro bira jubiniyme. Na dışmentiyeıka ort ma de? Ama ez rna nzano, no zon ma qey ciao (ayriyo). N işte, ezvano hile esto, tobe tobe...

N meselikuli dini nia kerd gırsi. nsana xo r Heq vıraşto. Her mıleti xo r sistemno ro. Mesela ewro Hindıstan perest (tapmış) manga beno. Yan iş dini işaqıli niyo. Na derheq de insan ma ki ry din Mıhemedi ra zaf zaf zerar diyo.Din slami az o uze ma bırrno. Merdena Mıhemed peyxamberi ra tepia insani sebamenfaat dınya kewt ra jmini. Seba xelifetiye mısılmana kok jmini ardo.Kok şari wayir dinan bina ardo. Mılet bari nıngan astoran mısılmanaver, z toz wele qır biy. Seba dini islama zaf qetıl kerdo. Zaf seri şımşrkerd. Van, Ali biyo şr Heqi, reşto kami, sere perno. En peyniye deMewrani nımac de ser Ali perno. A roce ra nat Elevi nşon camiye, nımacnken, roc Remezani necn. Merdena Ali ra tepia nafa islama ra mer uOsmani, Muawiyay ver arno Ehlibeyt bırno. Torn Mıhemed Peyxamberi doman(tut) na de, Fatma doman Ali Hesen Usni butun domanan Ali Kerbela dıkişt. Yan kok tornan Mıhemedi ardo. Ez nzano na sen islamtina, insaniewlad resuli ekremi sere bıbırn. ş Heqi ra ez thawa fam nkeno. Ali sebadin Heqi (Homayi) ame kiştene, ne şaro bin be Zılfeqari kişt. Din islamakıtab Qurane dınya ra do qebulkerdene. Na honde zulum zalıma nezano l Heqide aso ya naso. Ez vano, kami se kerd, ina r mendo. A zalımiya a roce hitanewro hona ji dewam kena. Merdena Mıhemedi ra, Ali ra tepia islami biy dı lete.Ta biy Sunni, ta biy Elewi, hona ki jmin, kişen.

Waxto keslamtiye ama Anadoliye, ita ki mılet qır kerdo, kerdo dı lete. Ta biy Elewita biy Sunni, j mılet jmini r biyo dışmen. Na mesela teyna welat ma deniya, butun dınya de islami jumini r biye dışmen.

Mesela aynimıleta ra Erebi biy Suni u Elewi; Zazay, Tırki, Kurdi, Farsi, Hindıstani,Pakıstani. Efğani, Suriya u raqi. Welhasıl zaf islama biyo dı lete. MeselaPakıstani Zılfeqar Ali butu Elewi bi, Nazar Şerif Sunniyo, Suriya Hafız Esad Elewibi. ran de Şah Rıza Pehlevi şii bi, Xumeyni Sunni bi.

san maZazay ki biy dı lete, biy Elewiy o Sunni, j coğrafya der, j zon qesken, ama dini kerd dı lete. Waxto ke islamiye ama Anadoliye, mılet bini jizaf qır kerd. Mesela, Xırıstiyana dinan bina ra mılet seba dini jmini zafkişto.

Ewro meselama din niya. Mesela ma bıratiya. Ma seba zoni, kulturi felsefa sosyolociye,coğrafya, tarix xo emeg danime, ma wazenme ke zon o kultur xo, kamiya xobın dest şari ra vecime. Sebeta nae ji gereke butun mılet Zazay emeg bıdoebe zerri o cani ra, ebe ro zon o kultur xo ra wayir veciyo. Ma seba xatırzon o kultur bav o khal xo, seba kamiya mılet xo hitan merdene kar bıkime.

Mıleto bzono bwelat z verg ser olio. Z insan pincio, bma o bpiyo. Ama ma hardma esto. Kultur o orf (gelenek) o, felsefa o coğrafya, tarix o zon ma esto.Ma xoser mıletime, nae her kes bızano!

Ma nwazenimeke meşte doman ma bzon o bhard bıman. Kam zon xo mezano, o kes kamiya xoji nzano Şıma caro diyo, şar bini mesela: Tırka Tırkiy xo kerdo vindi, vatoez Uruzo ya ki felan mıleto? Ya ki nglza zon xo kerdo inkar, vato maFransızime?

Na dınya deniama diyaene, ama ı hf ke mıleto Zaza kamiya xo kerde inkar, va, ma Kurdime,ma Tırkime; toz eşt ra ecdad xo, esl o cısn xo kerd inkar. Cingane zon xokultur xo, orf xo, kınc o kolane xo dano xo ra, vano ez cingano (aşıqo); ıhf ke ma qas cingana ebe anor nveciyayme. Ta ebe nam hep (sol) Kurda taki ebe nam hepe Tırka zon xo, kultur xo, hard bav o khal xo ra bi inkar,kamiya xo ra bi inkar. Zon xo kerd leh Kurd o Tırka . Hard şehidan ecdadxo kerd hard Kurda, nam n ji kerd Kurdıstan, coka bi Xırbıstan.

Ewro Zaza keTırkiya de, metropola der zafina kamiya xo kerda vindi, zaf dina kelim deZazaki nzanen. Zazae Awrupa rna (anci) henn. nsan ke welat de mend inara başqe kes zon xo qes nkeno. No derd de gırano.

N az nesltezi xo şaş kerd
Xo şari dıma kaş kerd
Bi her şari, xo bar kerd
Zon bav o khal ma inkar kerd
Roştberan ma qayt zuran Tırk o Kurda kerd
brahim Muska de khalık o pirıka xo ra şermaiya, ar kerd
Seba zon o kultur o itiqat mılet xo ka ro guri r wad kerd

Ma gereketarix xo vecime meydan. Ma gereke kamiya xo bımusime. Her kes koti beno, bıbo,zon xo qes bıkero. Le domanan xo de, (key) xo de, otobuse de, rae rakoti beno, bıbo, zon xo qeskerdene mecburi kero. Her tatıl de domana berneWelat Zazaistani, hard bav o khal xo nas bıker, dewan xo, sukan(şeheran) xo, pil o maqulan xo bıd naskerdene. Bımus, dest kokuman xophai ker. Şor mali, şor selxi, şor dawari, şor taro teze, so, mendıke,tırşıke helız, rıbş, heluge, gızre, xıloke, pioke, toptopıke, zılxenere,turpe, dırrıke, gulsosıne, menekşe, gula vıleewte biar, nas bıker, poc,burne. Waxt wara de domana berne wara, domani ware bıvin, hera ra niş,heri ırtıka berz, domani wara gın. Zer ma o pi ta bıvşo, belke welat rania hes bıker, xo vra meker. Zobin welat nas nkene. Waxto ke ron o thoraq odo o mast welati wen, z heşi nırene. Vane oxxxxx, ığa weşo, tham doy omasti rınd zan. Thame rındekiya ıegan welati dana ra qatıği. Gereke welatxo ki z n doy o masti z ser şıti biar xo viri, nas bıker. Kamiya xobızan, zon xo qes bıker.

Welat de kulikom b, şor ziara ser, mezelan pirık o khalıkan xo ser. Ziarane welati,itıqat welati nas bıker. Goş pil o kokum o maqulan xo ser n. waxto keberbay, domani pers ken, van n qey berben. A waxt ma o pi gereke eberaştiye itıqat dina cı r ca ker. Domani, orf adet itıqat bımusne. Kulturxo ebe tore bumus. Waxto ke şon ziara ser. ebe iki, ebe kf o zewq ziarsera meker, ziarete ra dri şor, xo r muhabet bıker. ımke ziari ca ikiniy, ca kfi niy, cay itıqati, ca derd o khulan, ca mıradan, insanan itıqatliyan. Aera n isana r hurmet o azet bıker, hurmet bımusncı, zerehira vınd.

Seba welatişıma ı zan, derheq zoni de, tarix de pil o maqulan xo ra pers ker,domanan xo r bıd naskerdene. Domani baqıl her i ina viri de maneno. Loqmniaz-qurbana ra malumat bıd domanan xo. Loqme ıko, qey beno vıla bumus.

Rocnam(qezeta) Zazaki vecin, seba zon xo bıcrne, bıd wendene. Ta nzan bıwane,cı re bıwan. Ez inam beno ke khal o kokum ma, doman ma zaf şa ben kfken, ımke ebe zon dina na wendene, na gonia dina kena tezık; eşq zon bavo khali r kena sewdali. A waxt kes kamiya xo nşkino inkar kerone. Doman maroştia ıman ma, z adıri, rew ben sur, rew ben sila kultur o zon xo.

Şar ma şonopere dano qezetan Tırk o Kurda cno, ama xo ra wayir nben. Per j fincanaqewa qemiş nbeno bıdo rocnama zon xo; ma mılet de bmesuliyetime. Şımanzan, ne isan ke rocnama vecen, ıqa feqiriye, zamet oncen, ta hessasvınden, şıma ra zaf rıca kenime. Her kes kamiya xo, zon o kultur ecdad xobımuso.

Her kesbızano ke ma Tırk u Kurd niyme. Mılliyetiyan Tırk o Kurda zon ma berdo,kerdo leh zon xo, tarix o coğrafya ma kerda xo. Bav o khal ma Tırki,Khurmanci nzanıtne. na roc nevato, ma Kurdime ya ji Tırki me. Ma ina ranheşna. na vatne, Lawo awa ke ma Tırk o Khurmanca ra diye, verg ser olanediye. Ferman ma vet, hurdımina piya da ma ra, ma koa ra vşan o tşanmendime, serda ra, vşaniye ra mığara de merdime. Ma ra mıradiyne(herediyne), vat, şıma se van ma Kurdime, naleti şoro nesl şıma , ma raxeveri dene, uştne ra, l ma ra şiyne.

Kırmancki,Kırdaski, nzano Kırdki... koka n kelıma butun Khurmanci ra na. Na kelımaewta, gereke na kelıma zon Dsımi de raşt bo. Kırmanciye zon xo ra vecne,na kelıma ji resena Khurmanca; n ımesura yan na ji Khurmanciya. Zon DsımiZazakiyo, xo keno Kırmanc, na alaz (elişki) de gırso. Dsimi ra qeyr kes xora nvano Kırmanciya ma , ne Gımgım de ne Erzurum de, ne Bingol de, mı honanheşno. Desımıci xo ra van Kırmanc , hard bav o khal xo ra van Kırmanciye. Şar Khurmanca ra pers ker, vac, tı kama? Van, ez Kurmancım .Kelıma Kırmanciye zon ma zelali ra vecne.

Ze ke ez nanustey ebe qeleme veceno, hitan mıı ra iy fam bıker. ndi nae ra tepianşkin kesi bıxapn, tarix zuran dina keno pu, a waxt inkarciy ma Zazayxo ken koti? Ez inam beno ke ma roc welat xo de ebe zon xuy zelaliwanenime, nıvısnenime, a waxt ty ry zurekeran o inkarciya kenime. Xeziba aroce mı bıdiyne, ez hona bımerdne. Axa mı axa bav o khal mına. Hsir ımandina mı vra (vira) neşiy, her hsira ım pirıkane ma qas dılop bi, kehesiriya Kurda ver berbne, zer isani cı r biyne lete. Ma xain veciyayme, maxo kerd Kurd, ma ebe nam sosyalizmi, name devrimi veciyayme, ebe teoriyaMarksizm-Leninizmi. Ma va, butun mıleta qeder xo, xo be xo tayin ker, maqedere xo berd, kerd qeder Tırk o Kurda. Ma biyme devrimciy dina, ma ebe namhurdımina hepsa de, koa de, ola de dulegera de merdime, biyme vindi, ma o piyma ebe kulma (lapa) hsiri kerdi ro, berbiş ra bi kori, feqiriye ra biaspıcıni, orte kemer o kua de doman xo ğeyal kerdi, şew o roc hewna dediyne. Dı pes xuyo ke bi, ji seba ewladan xo kerdne qurbane, şiyne,ziara sera kewtne ra, berbiş dina feryad o fiğan dina hard o azmn kerdnequle. Ma ma o piyo niann ji di, en peyniye de cı r cenaz domana amne. Ebenam kami? Ebe nam Kurda, ebe nam Tırka. Ma hitan heşar xo biyme, ma hitanxo nas kerd ke ma ji xelesiyayme. Kam qas Zazaan Elewiya besl o bcısnveciya? Ma kerdn dışmeni, ı rew xo vra kerd. Yavuzi teba Hemidiya ElaiyanKurda az o uz ma bırna. Dsım de hawtaehazar isan ma esker Tırka kişt,cniy o nek ma azebi kuli sungi kerdi. Ma rna ji ar nkerd, ma va, var boKurdistan.

Xo ra gncanma peyna xo şaş kerd, se ke zon xo ra, kultur xora kewti dri, şewqet oexlaq ra ji biy dri. Ma nam şaran bina ard, na nam domanan xo ra. N azepeyni zaf xet de gırse kerde. Ma nam piy o khalıkan xo dard we, nam Tırk oKurda ard, na qıcan xo ra.

1970 ra natgncan ma ke wendne, kamiya xo ra bi inkar. Şiy, ebe nam Tırk o Kurda leckerd, taina va, ma Kurdime ; hep (sol) Kurda de amey kiştene, hepsa dımerdi, ola ra merdi. Taina ki va, ma Tırkime ; hep Tırka de vşaniya derge,roc merdene ra xo kişt, halbuke Tırki kamiya dina cı ra van, şıma ElewiyZaza , n gnc ma rna fam neken.

J qesa esta,van: Kup ağwe raya ağwe ra şikino. Gnc ma na hal der. Mı Khurmancinzanıtne, ort koman Khurmanca de muso. Mı Tırki nzanıt, ma Gımgım dedewıc biyme, hardlerz (zelzele) ra tepia dewan ma de mekteba Tırka biya. Mımekteba verne dewa xo Muska de wende. Ma Tırki nzanıtne, ma ambaza jmini ravatne.

-Ola olagitme, ben de ji geliyorum.
-Sen de ji geliyor? Ben eve gider, ders alışıyor. Axşam sen de ji bizegeliyorsun, barabar yazi yaziyalım.

Ma o piyanma, pirık o khalıkan ma Tırki ra iy fam nkerdne. Malıman ma zon bav okhal ma, ma r kerd bi tobe. Ma mektebe ra waxto ke şiyne ane xo, ma khalo kokuman xo de ji zon xo qes nkerdne. Malıma ma sera dızdiya başqanivetne. Başqani ji rna ambaz ma biy. Kami Zazaki qes bıkerdne, roca binebaşqani malımi ra vatne, malımi dne ma ra. Ez bımıri bımıri, feqiriya belengaziyamılet xo r. Roc ez mektebe ra amo , maya mı de niya, şiya mali. Pirıkamı teyna dera, ez zaf vşano, cı ra Tırki non wazeno. A ji zon mı ran3ezana. Se kena, ez tey Zazaki qes nkeno. Bado va ke, ıme Heqi kor bne,nafa ki ma sera no zon Tırk zalımi kerdo mecbur. Doman ma ebe na hal meştene ma, ne ki Heqi, ne ki ziar o diara nas ken. Koraniye bro ıman malıma serde; ma, no hal ma se beno?

Domaninthawrne de zon xo qes bıker. Başqan zoni yasax kerdne, dızdiya goşnne ma ser. Ez vşaniye ra, qudum ra kewto. Mecbur mendo, mı pirıka xo deZazaki qes kerd. Ez berbo, mı va, pirıki, ez vşano vşan! A ki hrs biye,va, tı vşana, tı qey zon xo qes nkena, mı tı raşt khul gırani kerdne,nmendae! Tı qey mı qarnena!?! Mı cı ra va, başqan ita bi, coka. Meşte germı keno. Malım mı kuino, dano mı ra. Roca bine raşta ji laiki malım de ger mıkerd. Malım ma Keranlığ ra bi (Omcali), nahiya Gımgımia. Nam malım ma CemilAkay bi. Malımi ebe texto mıxkerde A avucunu! va, da dest mı ra, mıx zerlapa mı de kewt cı, phıştia dest mı de veciya. Hona ca mıxi kıvşo (1968)de.

Mı rna pirıko khalık xo ra nva. Mı va, malım de muneqaşa meker, seba başqane zon yasaqkerdne ji, mı rna cı ra nva, sebeta cirantiye ra ort ma de xirabiye mekuyokar. Heya, ma ebe na hal zon bav o khal xo kişt, orte ra dard we, ma kamiyaxo kerde vindi, ewro teze kewtime ra dıme. Mılet Zazay hard bav o khal xo dexo kerd inkar. Esl o cısn xo kerd vindi. Gımgım de esker Elaiya Osmani tebaKurda ferman şar ma vet. Dsım de esker M. Kemali az o uz ma bırna. ewresneka azebe dest jmini guret, xo eşt ağwa Munzuri, va; "Namus mamekuyo dışmeni dest!" sani khal o piri kuli qır kerdi, veyvıki sungikerdi, derguş dina zerre de kişti. Kemer Gağani de ağwa Der Lai gonişiyne, ebe hazara meiti erziyay peser. Na felaket ra kesi ar nkerd. Badoisan Dsımi ver mıletan bina bi Kemalist. Gonia şehidan xo r wayirnveciyay. Zafina Atatırk pir xo ra ravr guret, oda meymana de koşo sern dedarde kerd. Zon xo kerd Tırki. Halbuke Sey Rızay ebe zon bav o khal xo vato,ma ra ı wazeno no Esker Romiyo Xınzır. Waxto ke Eleziz de 75 serre bi, sebawelat xo, zon xo, kultur xo, seba itıqat xo erziya dare. A waxt rna ebeveng de berz, ebe heybet qireno, vano, QAHR B ZUREKER O B BEXTA. Ewro ma qaytbenime ke seba dewa Sey Rızay kes nmerdo; zaf Dsımica seba dawa Kurd oKurdıstani merdi, zaf gnca kamiya xo kerda vindi, xo kerdo Kurd. Zafina kamiyaxo kerda inkar, xo kerdo Tırk, ebe nam Tırka hepsa de vşaniya merdene ra,yan vşaniya derge ra merdi.

Dsımıci zafxo nşono welat xo. Gnc xo hard piy o khalık xo nas nkene, esl o cısnxo kerdo inkar, bpir o brayber (malo ke bşane bo, verg weno) coka Dsımbiyo xırabe, biyo z xırban wara. Şar ma, mılet Zazay Uruz (Rus) de leckerd, phıştia dewleta Osmani o M. Kemali gurete, nverda. Uruz derbaz bo,Dsımıca kok Uruzi ard. Gımgım de Xormeıkan o Lola Zazaan Solaxan o Bingolikoan Şerevdin de vırniya Uruzi bırn, zaf Uruz qır kerd. Bado esker M. Kemaliawa ke esker Uruzi niarde ma ser de, esker d (ey) arde ma ser dı.

Ewro gerekemılet ma endi heşar bo, xo nas bıkero, zon o kulturo itıqat welae xo rwayir veciyo, Zon bav o khal xo qes bıkero, kamiya xo vindi mekero. Ma neTırkime ne ki Kurdime, ma Zazaki qes kenime, hard ma, welat ma ZAZASTAN O.Seba hard bav o khal xo fıkır bime, jmini ra hes bıkime, bıratiye, dostiye,rındiye, zon ma r, welat ma r emeg bıdime. Ma kamiya xo bızanime ke şar kima bızano.

QAHR BOKOLEDARYE
QAHR B ZUREKER O BEBEXTA
WEŞ O WAR BO SAN MA, WELAT MAZAZASTAN

>>> peydı şo (to back)

 

 

Tebiet de zanışiye ki iniya, zeman ki

Hsn Gksel

arnekar: Asmno Bwayiri
(oricinal nustey: Doğada bilim de yok, zaman da)

Cerrahiye,awa ke lızgey (gıl) de ilm tıbia, jew senata ke raya heqiqetan (raştiyan) uxususiyetan u şertan u prodaiş aği de dest u hacetan gurenena, awa ke xo rkerdo hedef ke şıkiyaiyan, veciyaiyan, dırbeti u kulan, defekt ke mae rabiyaene ya ki o ra tepeya amey meydan, weşkerdena xırabiyan, p cvetış(diseksiyon) tenıteyan2 anestetizey, ta nweşiyan nastiye (şınasiye) do usalım kero.

Ena cumladerge miyan ra ta qeseyan inenime we, heni şikenime, cerrahiye nia (wına)kılmeki ra naskerdene bıdime:

Cerrahiye,jew ilm u senata ke raya heqiqatan gundi (aği) de yena degırewtene (tetbiqkerdene). Zanışiye (ilm), raştiy gundi u senate! N ık, ına?

Na ekuyazanışiye ravr bıgirime xo dest. Zanışiye (ilm) ıka?

Tebiet dezanışiye esta? N vano Einstein. Vano, tebiet de zey ilmi (zanışiye), zemanki iniyo. En icad mezg insani. ı esto tebiet de? Madde u enerciye esta ulewiyaişo (hereket) ke hurdımna tede resen p... Lewiyaiş do şunıkın3 usistemın. Dendıkan bın atomi ra hatan Galaksiyan, lewiyaiş do henno keşunıka daira ya ki dergoloıki (elipse) de nvındeno...

Tebiet de ekezanışi u zeman iniyo, en qesey zanışi u zeman koti ra veciyen? Estebiyaenaninan ma zanenime. Senn beno ke, tebiet de zanışi u zeman iniyo! N icadmezg insani. Tebiet de insan esto, mezg insani esto, coke ra zanışiye bezemani ra ki esto. Qeyret insani esto ke tebieti bımoco (bımuso), aera enqesey zanışi u zeman est. cad quli de. Tek tenya insanan r esto. Tebietde mezg insani ke in biyne, n ki nbiyne.

lm tebieti,qurdeşan (meraq) zanyten u keşfkerdena tebieti. Ynsano ke parey tebietio,oyo ke parey tebietio, no ferq kerdo u kewto ra estebiyaena xo ser, enasıftekerdena nuqtey ilman tebietia.

Ters uqurdeşan (meraq)

No mewzu,hisan biyaişan tebieti ke merdım beli keno, inan ver, ters u qurdeşani,nuqtey pia be meydan amaişio. Heşmet4 biyaiyan tebieti terso ke ardo meydan,bkuneti u bquwetiya ke merdımi duş4 tebieti de diya, din tebieti n pra;qurdeşano ke tebieti vera yeno merdımi ro, qurdey sermiyan tebieti biyaene,quweta tebieti ra fayde vetene, zanışiy tebieti afern5.

Merdımi adırdiyo, eke diyo, ravr tersao, dexalet cı biyo, perest adıri kerdo. Ebe naqeyde din tebieti veciya werte. O ra tepeya, adıro ke Heq (Homa) cı biyo,perestnao cı, merdımi fıkırnao ke ney xızmeta xo r bıgureno, o imtehan kerdo,vısto ra ser (mıweffeq biyo). Nae rao ke zanışiye het dini ra zey xğine(xintine) ameya diyene. ıra ke din sere-ronaişo, zanışiye ki sere-wedardena.Tarix dinan u tarix ilman, en dıleti, en bıra siyamıc p ra zeleqiyaey6eyni nuqte de pia yen dınya, eyni nuqtey ra dırriyen, ebe jan u dec jewbinira bırriyen ya, rena ki nşiken br thet. ıke bıngeh dini de itıqad,bıngeh zanışiye de ki şık esto. Cao ke itıqad iniyo, din nbeno; cao ke şıkiniyo, zanışiye nbena, nşikeno bıbo.

lmo ke icadinsanio, zemano ke icad insanio, tede ameo n rocan. Be hezaran serran ra biar, bi ar.

Karl Poppervano: arbiyaey7 melumatio ke merdım wayir cıyo, qet bşık u bgumanmucizeyan kainati tewr (en) gırdan8 ra jewo.

Mucize ityade jew kay qeseyo. Kainat de mucize nbeno, elbet nşikeno bıbo. Kelımamucize, meydan-amaena jew weqawa9 ke tebiet de nbena, biyaena cı ke mumkıneniya bıbo, o mena dero, awa ke nbena. ıke, her weqawa ke tebiet de bena,mumkına ke bıbo, wexto ke biye, bena tebii. Mucize ekuy da diniyo. Dinir esto, zanışiye r iniyo. Zey mucizey, itıqad ki kelım da diniyo u sebadini esto, seba zanışiye iniyo. Ylm de mucize npawiyeno10.

Raştiygundi

Brime qesayraştiyan gundi (heqiqetan aği) ser.

Her zanışiyewertey raştiyan, xususiyetan, ihtıyaciyan, prodaişan gundi de raya xo,usul xo vnena. Zanışiya qomi11 ki, zanışiy tebieti ki. Biyolociya kezanışiya tebietia, a ki, tıbo ke lyzgey (gyl) de biyolociyo ki, cerrahiya kelyzgey de tıbia ki.

N raştiygundi ık, ıiy? Zanışiye ro raştiye geyrena (feteliyena). Label ae vnena?Hendeo ke vnıto, ıqa raştio? Zanışiye de raştiye ıka, ilm de heqiqet esto?

Zanışiye deraştiye n, iyo ke raşti guman beno, o esto, Einstein ancia vano. Paradigmaki nawa ke raşti guman (zen) bena. iyo ke ağ de raşti guman beno, raştiyagundia.

Her melumat,melumat do ilmi12 niyo. Serba ke melumat senniya13 ilmiye de bıbo, gereke pusul zanışiye bro be dest kerdene, tecrıbe-kerdene u tefsir-kerdene.

Usulo ilmiıbao?

Usulcıgeyraişio14 ilmi, ebe neqet15 ver keno cı, ebe hendo bin16 cerrebnaişan radewam keno, ebe tefsiran daiyan17 reseno jew netice, jew paradigma. Hermertebey cıgeyraişi de usulo tewr muhım durıstina. Eke ebe a qeyde durıstinera yabırriyme, şikenime binan bıxapnime, xırabr xo, xo ki bıxapnime, feqetYou cant fool mother nature. No, ez vaci, sernustey de meqaleyo ke mı nae raserri ravr Cancer de wendi bi, o bi. Tı nşikenay Tebiet Ana bıxapn.

ı hf keusulo ilmi ma her wext nresneno be heqiqet, hetta ebe tefsir do ğelet beno kebıresno paradigma da ğelete ki. Mısal neyo tewr rınd asmnşınasiye(astronomiye) de esto. Asmnşınasiye, mewzuy do henna ke insani tewr zdehaydar cıy u her kesi r akerdiya. Rehet seyr bena ya ki heni zaniyeno keseyr bena.

P naseyrkerdene (mışahede), ena zelaliye be imtehanan ke hezar serran ra her rocnewe ra yen vıraştene; awa ke roc eyni hete ra veciyeno, medar18 do beli ravreno, het do beli ra şono war, şandane ki aşme be asmni ra kewn ra eynimedar; heya, be hazar serran ra ke ena weqa nvuriyawa u dewam kerdo. Ninan naparadigmay kainato cihan-merkezıni afernawa u pay ra vındarnawa. Hata kegurenaişan Kopernikusi (1473-1543), Brunoy (1548-1600), Kepleri (1571-1630)isbat kerde, teleskop ke ravr berd u eşkera bi ke dınya merkez kainati niya,geyrenıki19 (seıyarey) ki medar do dergeloıkın (eliptik) ra şon u hatan keGalileoy (1564-1642) ebe raya zanışiye isbat kerd ke dınya nik20 xo u dormeyroci ro erexiyena. ısbat bi, se bi?

Bruno kuwamıhini ro, veşna, Galileoy ki engizisyoni r itıraf kerd ke xğo, poşemaniya xoarde ra zıwan, heni can (giyan) xo reyna ra.

Raştiyasalte!

Raştiya ağir jewna mısal ki a paradigmawa ke be hezar serran ra vrda, roşti nşikenadeşikiyo (pare bo). Feqet icad prizma ra tepeyaro ke areze (zelal) biyo, miyaEli21 roştia deşikiyaiya.

Xeyreser ken mısal negatifi şenık (taniy). şenık, la ancia ki qet jew paradigma se rase (%100) raşti nbena. Na sebebi ra ki qet jew telebey ilmi, zanışiye denreşto nuqtey peyniya peyne. Newtoni r jew hemzeman cı vato, Newtonzanışkar dınyao tewr zerreweşo, ıra ke o tek merdımo ke reşto o cao kezanışiye qediyena. Halbıke teorem Newtoni antış kutley ra dıme teoremhetey manyetiki22, fizik Quantumi, teorem Einsteini Relativitey name?

Merdım qeynreseno raştiya salte? Tebiet bpeyniyo, sırr tebieti ki bpeyniye denımıtiy, aera. ıke insan duş tebieti de qıckek, xaxud u bquweto. Newtonvano ma taley23 istiridıey diy, inan tedqiq kenime ke okyanusi areze (fehm)bıkerime; ez estebiyena gravitey (antış erdi) zanane, ama nzanane ıko, ıtabao. Heya, tebiet bpeyniyo, tebiet tariyo. R tebieti ebediy n tari dewedardiy. Her raştiya ilmiye, en tariy tebieti baxıriye ra parzun bena,veciyena ro roştiye. Ena jewe ra ki zaf ya ki tan tari ameo her raştiya ilmiyero. N qesey mı n, Karl Popperi. Felsefekaro ke seserra vistine hama hamaser ra be hatan peyniye viarnawa ra. Teorem ey ğeletnaişi nazneno ra raştibiyaena melumat ilmi, azneno ra fıkri ke ıqa ğeleto, gan (gereke) notedqiq bo. Merdım raştiya ilmiye de gereke ro raştan paradigma n, eroğeletan cı bıgeyro. Gorey Popperi, her raştiya ilmiye jew paradigmawa keğeletşiyaiş tede esto.

 est, zey raşti asen

Einstein kivano raştiya ilmiye iniya, awa esta ke zey raşti asena. Eke nia vano, naeano ra zıwan ke raştiye her zewbina ımi ra zewbina asena. Teoriki nae xeyalkerime, jew vagono ke ebe kilometreyan dergo, ebe suret do nezdiy roşnaiyera vaz dano. Gorey jew qaytkerio (seyrkero) ke wertey vagoni de nışeno ro,tiric ke tam mabn jew ımey roşnaiye ra veciyen, y eyni helme de resendsan ver u pey; ena serba jew qaytkero ke teber vagoni ra seyr keno, henio(wınio) ke tirici, suret vazdaiş vagonio ke hendey nezdiy suret roşnaiyo,rewr resen dsan pey, bereyr24 resen dsan veri. Ena biyaene de her dıqaytkeri elbet heni zanen ke seyrkerdena xo raşta. Raştiya ilmiye ecebakamcina!

Hendero? N.Qa ke paradigmey seba her kesi zelalbiyaen u tabirbiyaena inan ki, zewbinadereceyan der. Ebe vaten da bine, raştiya ilmiye her kesi r eyni derece deraşti niya. Popper na ferqe ebe ferqan arezekerdene merdıman, Einsteinki ebe mertebeyan arezekerdene tefsir keno. Mısal ney tewr rındi kiLeopold Infeld dano. Infeld, embaz Einsteini gurenaişio nezdiyo. Hettanuskar jew kıtabio wertağo ebe Einstein ra. Ser na dınya de n hir kesiest, Einsteini fehm ken van ya, Infield ki hendo bin nae vano u keno raser, Ser na dınya de heqiqeten tek hir kesi est, y ke Einsteini fehmken, şık mıno gırano na bare de esto ke n hir kesan jew Einstein bo.

Ama zanışiyeravr şona. Ebe ğeletiyan u raştan xo. Heni ravr şona, mres seserran değelet xo ben kemi, raşt xo zdiyen. No ravrşiyaiş zanışiye de jewyardımker cı esto. Eno yardımker lac xoyo. Lac zanışiyo ke Tebiet Ana rabiyo. Namey xo Teknik nao pıra. Usul teknikzanışiye oyo ke, quweta tebietixızmeta xo r gurenena. Zanışi u teknik pışti şanen jewbini, heni pi be lacira pia ravr şon.

Merdımi keadır di, xor hezar serre ra tepeya musa, amure fırıne de poco, tuğle vırazo.Tewr şenık pancashezar serre gereke ravrdne, hata ke adır be awe ra pşano,Quweta Puxure bıfino xızmeta xo. Ena Newedariya Senaiya25. Newedariya keinsani hgay ra vecena, kena fabrika, adır jew newe-vıraştena dınya finena racı. Newedariya senaiye teknik u zanışiye r ki newedariye arda, lezaniy26 danewiye dawa cı. Label teknik de newedariya esıle, Herb Dınya Dıdine de sıftekerdo. Hendero ke, teknik şeşti serra peyno ke Herb Dınya Dıdine ra hataroca ewrone ravr şiyo, ebe tekniko ke tarix insaniye de ravr şiyo, hemqimethesebiyeno. Ena jewe merdım nşikeno zanışiye r ki vaco?

Nıka yenaneunsur cerrahiye, senate ser. Cerrahiye jew senata. Senata henna ke dest uhacetan gurenena. Senat da rındeka u jew senata rındeka27. Senat da humanistarındeka ke materyal xo insano, amn xo de insanperweriye esta. Jew kıtaboHindo khan, Samhitha Surutha, vano ke: Cerrahiye, menda ro jew teyri, oyo kejew perra xo zanışiya, jew perra xo ki senata; perran xo ra ke jew mebo,nşikena raperro. ıtya qesay Kon-Fu-iusi biarime ra xo viri: Eke perranqeplani (pılıngi) ra n, xırabiya ke mekero, iniya. Cerrahiye qeplano perrınniya, teyr şanykan zerreweşiye Zumrudo Ankawa. şıma a şanıke zanen: Wextoke o Sin Badi beno diyar zerreweşiye, Sin Bad teyri ke vat gak, goşt dano cı,eke vat guk, nan dano cı. Peyniya rae ser goşt qediyao. Gak vano Zumrudo Anka,Sin Bad qor (paqa) xo cıra keno, dano cı. Teyr tey veceno, qori kulyr28dından xo de dareno we. Sureo ke yeno war, p aliye qori nano herunda xo ra.şanık da hezarserriye de amputasyon u reimplantasyon No a niya?

Ma vat,cerrahiye zanışi u senata. Diyağ29 zanışiye aqılo, diyağ senate ki hiso.Cerrahiye lazım cı keno ke en hurdımna diyağan verane keno30. Ena veranetiyejew şexsiyet peyda kena. No şexsiyet cerrahiyo. şexsiyeto ke jew telebetinake nqediyena, awa senata rındeke de bena kullıke, wayir sebrio,merhemetdaro, iyan neweyan r yakerdeo, geyreno iyan neweyan, humanisto.

()

ıme:Cumhuriyet Bilim Teknik, 22 Temuze 2000, amare: 696, pelge 16-17

1 Mı ke nameqale arna ra, fek xo ra kewtane rae, hama het fonolociye ra mı varyantoesıl bınge gırot, yan varıant qeseyo ke hona Zazaki de vacino. Fl mı o bike, zafri reet bıwan, era ser kuy (cıres).
2 tenıte: doku
3 şunıke: dzen
4 heşmet: grkem
4 du: qari, verba
5 qurde: drt
6 afernaene: pranaene; yaratmak
7 birbirine yapışık anlamında
8 arbiyae: birikim
9 gırd: gırs
10 weqa: biyaiye. Olay
11 pawiyaene: beklenmek, umulmak
12 zanışiya qomi: toplum bulimi
13 ilmi: bilimsel. Mordem ikino zanyar ki vaco.
14 senniye: nısbet; nitelik
15 cıgeyraiş: araştırma, tetkikat (sakariye)
16 feraset; sezgi (neqetiyaene ra peyda kerd)
17 hendo bin (ehendo bin): tekrar
18 dae: muta; veri
19 medar: yrnge
20 geyrenık: seyyare; gezegen
21 nik: eksen (nik destari ra)
22 miya (futıka) Heqi, keskesor, meyvuna Ana Fatma)
23 heteo manyetik: manyetik alan
24 tale: thole: kabuk
25 bereyr: hereyr, daha herey
26 Newedariya senaiye: sanayi devrim. Merdım şikino Dmdariye  ki vaco.
27 lezaniye: ivme
28 senata rındeke: gzel sanat; Kunst; Art
29 kulır: kurne; kovuk
30 diyağ: g, itici g.
31 verane kerdene: dengeleme

>>> peydı şo (to back)

 

 

İxanet

Faruk İremet

ı wext
ixanet pırodo kber mı
o do sekero?
O do can mı bigiro?
Dyndar to niya
ixanet.

Tı bı nameyembazeya
yen mı het
dest to gunino
boy kı to ra yeno ixanet o
u tı xayin hta ky homa.

Şarma
adır to dı n veşeno
o kf xayiney
bınımnı x r
tı ne ju welathzkerdox Zazay
u ne zi tı Zazayn
tı bazaran dı b qıymet
roteni r
hadırey.

Zeyd to yaboliy lewen
şo kberi verdı
qand estey
dormey x bıpawı.

>>> peydı şo (to back)

 

 

Mergı

Faruk İremet

Mergı...
tı myman mı bıb
gan mı ra vşi
tı do ıi qezenc bı ker.

X peydı
welatno verdana,
tarix
tarixno kı, tı nşen mehkum ker
ecdad to bıbo ezrail.

Guni Zazayaadıro
merdımi veşneno
tı merd zi bıb, kar n keno.

O kı werzenoşax
zerida mına Zazayo
hewın n beno
kes n şeno hewın kero
kıtab to y tarixiy kı
tarix zurkerano
y kıtabi qet nşen.

Ameyo erinaydost"
şebekey ixaneti
Namey to merd bıbo odo sekero?

>>> peydı şo (to back)

 

 

Ma NECO xo vira nkerd, 1943 - 1984

Koyo Berz

E, e ixbarbibi. sve ra ageyreno Tırkiye niageyreno hkmat Tırkan r ixbar beno. Emaqand ıi, qand ı semedi. E, semed cı akerdeyo u wertedıro. Qand kıtayn-taynan his kerd bı, pede vetbı, nezdi ra Neco do mesela Zazayan bıgiro xodest, mesela Zazayinı bıvino. tayn-taynan fahm kerd bı o do zazayinı serbıgırweyo u kok xo aşano. Zazacinı ser hend gırweynayena cı, qısey Zazayenıkomkerdena cı, qısebend hadre kerdena cı veng nbi. Semedd iyan, mexsedd iyan estbi. Namey zazayan kar ardenı, zıwand Zazayan ser gırweynayenı,Zazacinı kerdenı, Zazayan zaza name kerdenı, Zazaki nuşnayenı u wendenıniyamey hesabd tayn-taynan. tayn-taynan pede vetbı, zazaki nuşnayenı uwendena Neco'y veng niya u vernidı a do bol iyan bı xo ya biyaro. nan waştkı Zazay tım peyeteya inan bıker, inan dımı şır, xo inan sero bıhesıbn u zi gonida inan ser xo r siyaset vıraz. nan tım waşt Zazayan xo r karbiyar u xo r siper ker. N i heqiqet u hewna zi uniyo. nan waşt kı Zazayinan r tım koletey bıker u xo inan sero name ker, serehewadayena Zazayan xosero bıhesıbn u gonida Zazayan ser xo r siyaset vıraz. Qand coy niyameyhesabd inan jew vajo Zaza, yan zi Zazay şarno u şardo xoser o. nan Zanayb Zazayan tayn-taynan hi. Eger hi nb Zazayan ra fek vıradan u inanserbest verdan wa raya xo wein. Qand ıi meseland Zazayan vero ben bend?Tabi semed akerdeyo u wertedı ro. nan waşt kı Zazay qand inan bımır, qandinan şehid b u zi gonida inan ser forsi bıd xo u serey xo pa berz ker.nan akerde akerde Zazayan ser xo r siyaset vıraşt. Qand coy nwaşt Zazayanxo dest ra vej. Cora k kı qal Zazayan, yan zi Zazayinı, kltr u zıwandZazayinı kerd hıma lınci eşt cı, o bı xayıneya, MT'eya cır qlpi vinay. Naju kar u zenat inan bi u hewna zi n kar u zenat xo ramen, domnen. Cırbımbarek bo...!

Seni inanserehewadayena Şx Seidi, a Dersımi xo r kar ardı u kerdı mal xo, waşt kızey inan bol iyan Zazayan u heme şar Zazayan mal xo ker u xo r cı sero politikabıker. N iy wınay waştn inan en gırdi, hewn inan u kay inan en gırdibi. Gonida Zazayan sero siyaset vıraştenı ilkey inan en gırd bı. Tarix dı tımu tım inan Zazay xo r kar ard u hewna zi y an.

E, e, tayn-taynan fahm kerd bı, his kerd bı Neco do nezdi ra dawa Zazacinı bıvino uvajo Zazay ne Tırk, ne Krd, ne Ereb, ne rani y, mılletna u mıllet daxosera u tekeld kesi bındı niya. tayn-taynan Neco weş sınasnay u zanay odo nezdira bıqiro u vajo Zazay şaro, şar do xosero. Neco bters bı, bı azimbı. O dobra dobır şiy meselan ser. Dest xo beşt ıi o xo dest ranvıraday. ıi tepışt o cıkerd. Ters cı iy ra ın bı u kesi r mılnronay, qand coy ixbar bı. Eger ixbar nbiyay Tırki gışt xo boy kerdı bi odo biro u şır ey zey kavırana tepş? Kam n iyan r emel keno! Ey bı seranasinor welatan ravrnay bi u niyamebı tepıştenı. ır wexto kı Awrupara ageyraame tepıştenı?. Ey bter bendi ravrnay bi, sinori dırnay bi u raverd bı, eynşay a şiyayena xo ya Tırkiye ravrno? Şıma nay r amin van!! B ixbar obiro tepıştenı? Kes kı na juwerı r amin vaj, orşmey xo nvinen u korfam. Şıma zan ixbar cı zi kışta embazand ciy samimiyan ra bibı. Hewna kı onşıbı ey sır xo xeyl ray embazand xo r, embazand xo y parti r vat bı.Qand coy inan zanay. Şıma do vaj n kamiy??? E, e tayn-taynan ixbar cıkerd bı. Qand kı tayn-taynan nwaşt Zazay şar bir sınasnayenı, şar birqebul kerdenı u kameya xo, xo dest fin. nan nwaşt Zazay zi zey şarand binandahwa xo ya şarey bıvin. Qand ixbar kerdenı n i bes niy... Tehaml inanqısed Zazay r u şar biyayena Zazayan r ınbı. Qısey Zazayinı şiy inan ra.Zaza ıiyo, van ya Tırk ya Krt bıvajiyo. Şar Krd u zıwan cı zi leheyKrdi bo kı weşd inan şıro. Zewbi nbeno. Nbeno xo r vaj ma Zazay, maşar u şar do xoser. No qıse inan r meno u ferman idamd inan imza keno. E,inan nwaşt Zazayan xo destan bın ra bıremn. nan waşt kı heme i zey inanbo u xo r weş weş inan kar biyar. nan waşt kı Zazay tım u tım xo r vajma Krdiy, ma Tırkiy u qand n iyan zi ıi cı dest ra ame inan xopey neştu kerd. ı pisey vaj cı ra vıjiy u hewna zi aya vıjna. Qand kı inanmahlimand xo ra, bırayan xo y Tırkan ra dersa xo weş gırotıbi u iyo kı inanra mısaybi o i rot şarand binan. nan zi zey bırayand xo, şaran binanxosero hesıbnayenı ra haz gırot, kf cı amey u kfan ver peray.

Neco qahramanbı, pır enerji bı, zey şelalan bı u zeriya cı tım gırneyay. O qet vengnvınderd. iyana mızul biy u gırweyay. Meşquliyet eyo newe zi meselaZazayan u dahwa Zazayey bi. Ey xo kerd bı hadre kı qand şard xo, şardZazayan u dahwada inan bıgırweyo. nan no his kerd bı. Na gırweynayenı zi weşdinan u hesabd inan nşiy. Qand kı ey do kay kı Zazayan sero yen kaykerdenı kay ser u bın bıkerd u maskey bolınan ronay. nan nwaşt Zazayan xo destrabıremn. Qand kı, no qand inan zayatdo bol gırd bı. nan bı qahramanandZazayana, xoverdayenda inana qwet diy u bı inana qwet biy. Qand kı maskeyinan nroney, kay inan ser u bın nb, ıi r mal biy wa bıbiyay, senibiy wa o biyay, van Neco bıdeyaye dest, biyamey tepıştenı yan zi kıştenı.Neco biyamey tepıştenı u hepıs dı xover bıday, inan do fına cı ser siyasetvıraşt u pıropaganda xo bıkerd, eger xover nday u teslim biyay do o xayınilan bıkerd. Xo ra biyamey kıştenı zi qand inan malzeme peyda biy u do weşu weş siyaset xo vıraşt. Pılan u pırogram inan zi no bı u zey inan zi bı.Labır inan bol rınd zanay Neco do xover bıdo u heta dalpada gonida xo yapeyni xosero vındero. Na zu do zi qwet u malzeme bıdo inan. Hemını bol rındzanay kıtabda Necoy dı merdenı esta labır teslim biyayenı ıniya. nan zanayo do bveng nmano u hemver neheqey veng xo berz kero. Ey qet wext dıteslimiyetey qebul nkerdı. O teslim biyayenı yan zi teslimiyetey r xerib bı.Van ey tım qısey bıkerd, heqiqeti bıvat, veng xo berz kerd u neheqeymahkum kerd. Qand kı ey na ray wein bi u xo na ray r feda kerd bı. Qand coyvan Neco wertera werışt. Wıni nbiyay mesela Zazayan yan zi bend verdmeseland Zazayan do seni biyamey neqeb kerdenı, it kerdenı u kılitpırodayenı. Neco heyatı biyay ey do dahwa Zazacinı bıdiyay. Qand n hesabivan defter cı bıgriyay. Qand kı demna bış Zazayan qand dawada xo karbiyar u qand şard xo inan bıd kıştenı. Bareyan, ecızan, şovenistan hesapnkerd bahd Neco'y kom insani, celeb Zazay do werz u dahwa Zazacinı bıvin.Hesab nkerd roşnber Zazayan, verkewtey Zazayan, nuştox Zazayan do bıvıjiyu lej şarbiyayeneyda xo bıd. No i inan sered aqıld xo ra nravrna kı,bahd Necoyan, Ebubekiran seyana, hezarana do bıvıjiy u qand şareyda xo serehewad u lej kameyda xo bıker. Newe zi werışt kı dahwa Zazacinı vineninan bı xayıneteya sucdar ken. Zekı Tırkan inan r kerd u iyo kı inan r va,ewro y i Zazayan r van. Newe zi dest pey kerdo ixbareya nuştox,roşnber, verkewte, lejwan u welat heskerdoxand Zazayan ken. Resman ixbarinan dewleta Tırkan hetı ken. Naman inan, adresan inan u heme iy inaninternetan dı, pserok u rojnameyand xo dı dan eşkera kerdenı. Kes kı dahwaZazacinı vinen inan jew bı jew ixbar ken kı Tırki inan tepş yan zi inanmahkum ker kı nş xo bılun. Raşteya cı ma jew bı jew bı ixbara dan dest.Qlpi nan maya, ma r iftıray ken u hrış an ma ser. Wazen ma koık awı dıbıfetısn. Wıni camrdiy wa şır kı inan qetıl ken inan ra heyf xo bıgir.Ey merdım ecızi şıma y hesab ıi ken? Newe hesab arşi u bazariya pnmaneno. Dınyayo roj bı roj vırno, roj bı roj ravey gami erzeno, labır şımay het peya şın, het peya gami erzen. Şıma y het şovenisteya, hetsiyayeya, het zalımeya, het binsaneya şın u wazen kı şar Zazayan werterahewad. Şıma hezar lınci zi berz ma, hezar qlpi zi mayan, ma ixbar zi bıkerma dahwada xo ra fek nvıradan u şıma r mıl nronan. Van şıma na zuwerı bolrınd bızan, ma na seata tepeya koley koleyan u koley şıma nben. Şıma sebıker se nker şıma nşen fek ma bıgir u dahwada ma vero bend b. Silehşıma do peydı pıro do u qerşuno kı şıma y wazen roşnber, nuştox u welatheskerdoxand Zazayanan do peydı biro şıma ro. Dınya do lanet bıwano şımaserdı u zey diktator, zalım u şovenistand binan mahkum kero. Şıma qırıfiyayşıma y yen ma ser. Se biyo şıma, şıma xo kerdo vıran u eşto piyase. Ma y xor van ma Zazay, ma şar, şardo xoser, se beno şıma şıma y xo dırnen, xoqahırnen, lınci erzen ma u ma ixbar ken. Ma ra fek vırad. Hedef ma şımaniy u van hedef şıma zi ma nb.Şıma y nzan şıma y se van? Qay iyo kışıma y van goş şıma y niyaşnawen. Beso qlpi mayan, lınci merz ma u matehdit meker! Heyf, heyf şıma r şıma zi emberi ra ravrdi. Şıma şaş biy unzan bı ı hesaba qlpi mayan u naman ma jew bı jew ixbar bıker. Şıma ywazen suc xo, kerdenan xo berz ma ser. Labır şıma y se ken se nkennşen ser kew. Şıma şaş biy şıma y nzan kamci ray xover şan u kamcin rayra şır. Şıma y wazen ma koık awı dı bıfetısn labır a ya nbena. Şımazan ma u tarix şahd n kerdenand şıma y. Şıma qe nfıkırn, şıma Zazay xomiyan dı asimile kerdi. Na şıma r bes niya? Hezarana xort Zazayan, camrdZazayan qand dawada şıma refand şıma dı amey kıştenı, amey şehid kerdenı.Henday goni bes şıma niya? ı faydey ma dı lejd şıma dı esto u qand ma ıray zelali do bıvıjiy werte. Qe şıma nşermayn şıma fek erzen nuştox,roşnber u welat heskerdoxand Zazayan. Qe ver rid şıma sur nbeno şıma lıncierzen ma u qlpi nan ma ya. No yo qerekter şıma, no yo ray diyayena şıma, noyo henday zahmetey antena şıma, no yo qand dawada xo şehid kewtena şıma.Wexto kı kes iy xo r wazeno, van i şaran binan r zi bıwazo. ŞIma yserbesteya xo wazen, ma y zi serbesteya xo wazen, ney dı ı zerar şımaesto?. Koti d Awrupa dı şarand binan ra şari amey u qeek şar berd u bızora zıwan xo cı r dayo mısnayenı? Labır şıma berdi. Şıma qe ma zorahewaday koyan, zora berdi zıwan xo cı r da mısnayenı u asimile kerdi. iyo kışıma kerd yan zi şıma y ken, Tırkiy nken. Tırkan Tırkiye dı kerd, labırAwrupadı nkerd. B şıma Kamci şar ame bı zora qe şarnay berdi dernegand xodı dersa zıwand xo d cı u asimile kerdi? K, k no i kerd?. Wexto kı ma niyan van, n iyan nuşnen ma ben merdım MT'i, merdım Tırkan. Raştey tımu tım talla. Ma y raştey van, dışmeneya kesi nken. Ma şıma xo r dışmennvinen. Labır kes kı ma xosero hesıbnen, kes kı ma inkar ken, kes kı maixbar ken kam ben wa b, dost ma niy, neyar ma y. Kes kı ewro ma ixbarken Tırki niy, nay herkes zano.

Şıma zan şıma heta ewro ıi kerd. Şıma bıserana Seyfi Cengiz, Ebubekir Pamuki, Zılfi Selcan u dıha dıha zey ninan tehdit kerdi. Ebubekir Pamuki zi zey Necoy taytaynan kışt. Neco ixbar kerd, da tepıştenı u kışt, Ebubekır zi qanser kerd ukışt. Qatıl ninan kamiy? ı zerar rehmeti Ebubekıri resabı şıma? Kr ey sekerd bı? ır şıma henday şi ser. Şıma hend camrdi bi bıhezarana merdımSaddami, Humeyni u Tırkan no welat dı estibi, ır şıma nşi inan ser uşıma şi Ebubekiri ser? Şıma cı r iftıray kerdi, o teniya verda u qahran verkerd nweş. Na zu zi qatiley niya, vaj?. Kesi merdım kışt, ı babeta beno wabıbo qetıl cı yeno hesıbnayenı. Şıma y ewro ma ixbar ken, na zu şıma r umışbena, vaj?. Ez wıni texmin kena fırsend şıma dest kewo u şıma bir hkmi serşıma do ma ra jewi weş nverd. Şıma r ıtt qısey mı est, destan xo ma serabanc u ma rıhat verd. end heq şıma esto dawa şareyda xo vinayenı, hendı ziheq ma esto. Ma bı şard ma ya verd. Ma nwazen koley koleyan b. Şımawerışt ma inkar ken u xo sero hesıbnen. Na zu r şıma amin van, ma zi vaj.Ma xosero hesıbnayenı ra fek vırad, fek vırad wa şar ma bı xo qerar xobıdo. Ez xo qerei bıvina, ez qereiya, hendı basito. Ma y xo şar vinen uvan ma şar Zazayan, qediy şi. Heq kesi ıniyo qand n i ma mahkum kero.Na zu zi gorey qanunand Awrupa suco.

Necoy,Ebubekıri nmerd u ma miyandır. Ma inan xo vira nken u vird ma ra nşın.

Wa bıcıwiyojewbiyayena Zazayan, wa qahr bo kolonyalistey, şovenistey, diktatorey,inkarciyey. Ayab, ayab şar Zazayan. Şareyda xo ra, Zazayeyda xo ra meşermayu xo kesi sero mehesıbn. Şıma ne Tırk, ne Krd. Şıma şar, şar Zazayan,meşermay...!

BıcıwoHereket miliy Zazayan.

>>> peydı şo (to back)

 

 

nkarey Zazayan ser yew wesiqe

Cihat Kar

Serranipeyınan dı, heti tayn şovenistani Krdan ra, estey u kamey/hwiyeti şari Zazaser tewır bı tewır ra tezi u teoriy erziyay werte, filimi u senaryoy vıraziyay.Pru zi, goya "ispatkerdışi Krdey Zazayan" seru y.

Ini merdımaniinkarciyan gore, "Zazay şarkew xu ser niyu, Zazaki zi msteqil yew zonniyu." Krdisti, hina zi avr şini u vani kı; "namey 'Zaza' tarix dıbila iniyu(!)". Inu xusus dı, tez u teoriy kı yin eşti werte u mdafaakeni, ilmi zi niy. Ini tezan u teoriyan dı zaten heti ilim ra ney, hetisiyaseti ra meseley yeni tefsir kerdış. Hetu bin ra, texrifatu pil zi terefiyin ra vıraziyenu. Inu xusus dı zaf misali/nmuney wesiqeyın zi esti.

Ez wazena itadı yew wesiqe teqdimi wendoxan bıki:

Qezatey"Azadiya Welat" kı stenbul dı Krdki yenu neşırkerdış, amor 293(Eyll 2001) ıni qezati dı texrifatkew pil u ibretın amewu vıraştış. Inaamor dı, derheqi tayn zonani rani dı yew nuşte estu. Nuşte, kitabi RAFAELBLAGA ("Destkitabi şarani ran" [ran Halkları El Kitabı], 1997, 403r., Tirkki) ra amewu gırewtış u heti kram Balekan ra tadiyawu/aarniyawuKrdki. Inu nuştewu kı Azadiya Welat dı ca gırewtu, tede, Zazaki sey yew"lehey Krdki" yena ifade kerdış.

Nuştewu kıAzadiya Welat dı vıciya bı mı wend u ez pey zaf cb menda. Bı mereq ra mıwaşt kı ez kitabi Rafael Blagay tetkik bıki. Inu semed ra ez zaf graya ınikitabi. Badi mı kitab peyda kerd u serni ra peyni mı wend u tetkik kerd. Hewlfam bı kı, Azadiya Welat nuştewu kı kitabi Rafael Blagay ra gırewtı bı uneşır kerdı bı, gorey xet siyaseti Krdistey bedelna bı.

Alımi kıZazayan msteqil yew şar qebul keni u Zazaki zi msteqil yew zon hesebnenizafey. na ra yew zi Rafael Blaga wu. Fikiri Rafael Blaga ?ayet akerde wu. Yigore Zazaki msteqil yew zonu u lehey Krdki niyu.

AzadiyaWelat, kitabi Rafael Blagay texrif kerdı bı. Tesbiti kı Rafael Blagay kitabixu dı derheqi Zazaki dı vati bi, Azadiya Welat dı amey bi bedelnayış.

Azadiya Welatdı ına nusiya bı, Rafael Blagay ına vatı bı?

AzadiyaWelat, yew rıpelu bewtun/tam dı fikri Rafael Blagay neşır kerdu. Bıni ıninuştey dı zi ıncıs yew not estu: "Ev nivs ji pirtka nser a bi navran Halklari El Ktabi hate girtin." [Yani; "ınu nuşte, kitabinuştoxi bı nam ran Halkları El Kitabı ("Destkitabi şaraniran") ra amewu gırewtış."].

Inu nuşte dı( Azadiya Welat) yondes (11) zonani rani ra qali/behs benu. Derheqi Zazaki dııncıs yenu nuştış:

"Zazak:Ev zarava yek ji zaravayn ziman Kurd ye ku ew j ji zimann rani ye. LiTirkiy li Kurdistan li Drsim, Swereg, Kor, Capaxcur, Kgi, Bajak, Cermk zipaly bi v zaravay t axaftin. Nav din v zaravay Dimilye.Zaravay Djk j gelek nzk Zazak ye." (Azadya Welat, Hejmar: 293,8-14 Rezber [Eyll] 2001).

[Tadayışcı: "Zazaki: Ina lehe leheyani zoni Krdki ra yew a u aya zi zonanirani ra ya. Trkiya dı u Krdistan dı Drsim, Siwereg, Kor, Cebexur, Kixi,Bucax, rmug u zipalu dı ına lehe yena qıseykerdış. Namey bini ına leheDimili ya. Lehey Dujuki zi zaf nizdi yi Zazaki ya." (Azadiya Welat,Amor: 293, 8-14 Eyll 2001)].

Pekla, cbaRafael Blagay kitabi xu dı vatı bı se? Ma ınkay zi fikiri orijinali RafaelBlagay bıwanı:

"randaKonuşulmayan rani Diller:.........

11. Zazaca:Bu rani dil sadece Trkiyede Siverek, Tunceli, Kor, abahur, Ki?i, Bijak,ermuk ve zipaluda konuşulmaktadır. Bu dilin di?er adı Dimilidir. Dujukilehesinin Zazacaya ok yakın oldu?u sylenmiştir." (Rafael Blaga, ranHalkları El Kitabı, [baskı yeri yok] 1997, s.372).

[Tadayışcı: "Zoni kı ran dı Qıseynbeni:..........

11.Zazaki:Inu zonu rani teyna/yalawız Trkiya dı Siwereg, Drsim, Kor, Cebexur, Kixi,Bucax, rmug u Palu dı qısey benu. Namey bini ıni zoni Dimili yu. Amewuvatış kı lehey Dujuki zi zaf nizdi yi Zazaki ya." (Rafael Blaga,Destkitabi şarani ran, 1997, r.372).

Heme i hawuwerte dı asiyenu. Nuştox Rafael Blaga ınu nuştey xu dı ne Kurdki ra u ne ziKrdistan ra qali/behs nkenu. Hetu bin ra zi Rafael Blaga, Zazaki "leheyKrdki" ney, yew ZON RAN ifade u teqdim kenu.

Rafael Blaga,rıpelani binani kitabi xu dı zi ınu fikri xu mehfıze kenu u Zazaki msteqil yewzon hesebnenu. Ini xususi mhimi, ı hikmeta se, Azadiya Welat dı ca ngırewti.

Ez wazena itadı, kitabi Rafael Blagay ra tayna iyan zi ynen neqıl bıki:

"HerzendiceninTalişce, Tatice ve Zazaca ile ba?lantıları vardır. Bazı araştırmacılarZazacanın Deylem blgesinde kken aldı?ını sylemektedirler." (R.Blaga,s.136). "Gemişte zellikle Krtler tarafından; Zazaki (Dimili), Gurani,Lek ve Lor dilleri Krt dilinin leheleri olarak sınıflandırılmışsa da, bugnbu diller yani Zazaca, Guranice, Leke ve Lorca, Krte ile akraba, fakat birerba?ımsız dil olarak ele alınır." (R.Blaga, s.166).

"EskidenKrt kelimesi oban ve gebe anlamlarında btn Batı rani kabileler, r:Krt, Lor, Lek, Guran ve Zazalar iin kullanılmıştır." (R.Blaga, s.201).

"Zazacaile randa konuşulan Guran dili arasında ba? kuranlar ve hatta onları aynısayanlar olmuştur." (R.Blaga, s.372)

[Tadayışcı: "Eleqeyi Herzendiki, Talişki, Tatiki u Zazaki r estu. Tayntetkikkerdoxi vani kı, Zazaki koki/rıstımi xu mıntiqay Deylem dı gırewtu."(R.Blaga, r.136) "Wexti veri dı, xususen heti Krdan ra; zoni Zazaki(Dimili), Guranki, Lekki u Lorki, sey lehey zoni Krdki bri tesnifkerdış zi,eyru ıni zoni yani Zazaki, Guranki, Lekki u Lorki, eqrebey Krdki y, feqetherg yew zonkew msteqil yenu qebul kerdış." (R.Blaga, r.166) "Verira, namey/kelimay Krd/Kırd mnay şone u koer dı, semedi prey qebilanixerbi/rocawani rani, misal; Krd, Lor, Lek, Guran u Zazayan amewu vatış(vaciyawu)." (R.Blaga, r.201)."Kesi kı bnatey/nabni Zazaki u zoniGuran ke ran dı qali benu leqe vineni/vırazeni u yin yni hesebnenibiy/esti." (R.Blaga, r.372)].

Tiya/ita dıez wazena ıni xususi pers bıki: Nuştox u tadayoxi qezatey Azadiya Welat, esteyu kamey/hwiyeti şari Zaza ra qey terseni? Kitabani nuştoxan u alımanixeriban qey xerepneni u qey tede texrifat vırazeni? Hin inkarey bes niya?Azadiya Welat u ey inkarciy bini wa hin ınu ehlaqi xu yu gemarın terk bıki uraşteyani ilmi bıni/biyari ımani xu ver.nkarkerdox u şovenisti Tırkan uKrdan wa ına raştey xu vir ra nki: Kamey u zoni Zazayan wu msteqil seyşewqi tic şkera hawu werte dı. Sni kı yew qewet neşkenu şewqi ticsıst/km keru/bıku, KAMEY ZAZA zi kes neşkenu inkar bıku.

>>> peydı şo (to back)

 

 

Ferq faşist u inkarci ıiyo?

Eyp Dalkılı

Trkiye umantıq sistem Tırkan şaran binan inkar kerdeno u ı wext sistemıkı xorvano; "-Ez demoratika u ser prensib demokratey şa biya" u y hetızi şidet u şkence xor keno raya hq, bızaneyena u yanzi bınzaneya rayafaşizımı xor keno politiqada resmi. Ewro na raya faşizım u politiqada leymınbiyo qanun "anayasa" sıfteyını tırkan. Yani kltr, orf-det, din uzwan şaran binan inkarkerden en la u tipik faşizım o. Yani sistem uqanun Trkiye ser ny esasiyet vırazyayo. Qetliam kı ameyo şarand binan serqet caydı msal cı ıniyo. ıwext şar Zazay, Hermeni, erkez, Asuri,Kırdasi u hta hta şar Tırk kı heq xoy demokratik gyray xover dı şidetu cuntay faşisti vinay. Cumhuriyet Trkiye vırazyayo nvırazyayo her wextTrkiye dı derbey vırayayo. Aql merdımir no i yeno, namey Trkiye gerekwunasin bıbyay; derb sker Trkiye.

Nıka noiykı mı nusna, iydo newe niyo u ny iyan mı keşıf nkerdo. Ser sistemTırkan bı seranayo hzarana kıtabi u hzarana meqaley ameyo nusten. y kışkence diy kıtabi nusnay, y kı hpesxaneyandı rakewt serera u bı sıhatennweş vıcyay. Sucdar ny iyan kam o? Helbet kı Trkiye yo. Trkiye wayrsistem do faşist o u hta hta nıka ser 2002 dı zi na mentalitey xo ramneno.

Faşizımı usistem tırkan tayın zi bo ma fam kerdı. Ma fam kerd faşizım ıiyo.Yainkarcılıxey! Yani inkarcılıxeya Kırdasan. Kırdasi şariy u heq inan judewlet biyayenı u hq xoy demokratik gırotenı esto. N i qand kırdasan nqand hme şaran bındest esto. Ema no end seriyo (teqriben 17 ser o, yaniwext Ebubekır xocarayo) nbaz may ZazaPress u nustoxan may Zazayan ser iypisi amey nusnayenı. Ne ZazaPress nezi nustox u rosnayox ma ma ımra kewti.na ıman madı biy koy Mount Everest. Fısadeya kırdasan roz bı roz horibeno. Mney cı dısmeney beno. y kı namey ZAZAYAN ma şkere ken u ina sernusnen qand Tırka ixbarcılıxey ken. N hme ixbarciy, inkarciy. Ferqfaşistan u ixbarciy inkarciyan ıiyo? Ez nzan y kı zan şen cwabbıd...

>>> peydı şo (to back)

 

 

Avesta a (ra): Yasna 29.4

Tadat: Gagan Char

mazd sahvrmairisht
y-zvverezi pair-citht1
davishcmashyishc yc vareshait 2aip-citht
hv vcirahur3
ath-nanghat yath hv vasat
1 mazda:Ahura Mazda, Haoma (Huma) 2 mezda iyano 3 tvv, ptv i mazdane
2 sahvr:sahvare, sehvare, rtv i sanane 2 sahare (sinatar) 3 rtv i sahvane, estaomi(dua) sahvano 4 sinare (sinare)
3 mairishto(mairito): hn, tvv i maireene 2 mairiene (merzene, miriene), miireste 3miri mairito 4 hau vaci mairito (vir kereto), mereheito.

1
1 ya: vn verape, vn manautar, hau wasano ya iyano
2 zi, zi: hv1 yes 2 aiti, ba, azda; hau zi (rasnu, ba) vaco, rinas ahano
3 vverezi:wtv I verezone, virazene, vi-verezoi
4pair-citht: hn/hv veiri (veiri) cit it

2
1 davishc:n, daevai ca, daevai ci, deves (devi) ca
2 mashyishc: n, mayai ca, martiyai ca, merdemei ci
3 yc: vnvera pe, vn ya+ca (ci)
4 vareshait:tvv I varesaine (virasane va virazene)
3  aip-citht:hv aipi citi it
hv : vnhuvata manutar hirit, nr, va huvo
vcir: rtv ivicinene
ahur: n, nr,Ahura Mazda, Huma, Ahuma,

1ath: hvatha
2 n: vnmanautar
3 anghat: tvvI angahene (ahanghane), ahangat (ahata)
4 yath : gze
5 hv: vineupairi
6 vasat: tvvi vasane, vasta
Revi(Raetve) nushis (nipai) :
mazd sahvr(sahvare, sinatere) mairisht
y-zviverezi pair (veiri)-citht1
davish c,mashyish (mardimaiyais) ca y c vareshait (virasaita, virazaita)2
aip-ciththv (hovo, huvo) vcir ahur3
ath-nanghat (ahata) yath hv (huvo) vasat

Kamnavaci: (Zazaki) kisa kelimeler (Tirki)n: nam (num) isim

nr: nairieril
ni nairikadisil
tv: tawvacfiil, zaman sozcugu
tvv: tawvacveri gecmis zaman
hv: hetvacedat
hn: hetnum(hetnam), zifat sifa
vn: vernam(vernum) on isim, zamir
g gaidar(vastar) baglac
wtv:, haevase (wasti), hade-vi istek (dilek) hali, vi-ile

GaganChar raeve (raetve) tadat (carat)!

>>> peydı şo (to back)

 

 

Selom

Haci Tekin D.Xosorıj

Merheba ey mileti mayenzaza.
Ekera may ena dergi mayi
ZazaPress dı xewerdayış selom
dayış e kı germ may bıdı yo bino.
Va kırd ji vini,
tırk ji vini bizoni,
ma ne kırdi ne ji ma tırki
ma zaza i zaza.
Piy ma zaza o.
Kalik ma zaza o.
Kok ma zaza o zaza.
Kamu kı ma kewil nekeno?
ma inkar bıko yin raştidı yın xo xapneni
Wa yin eno hol bızoni
Yin bı eno akıl xo yın
ne beni Mıllet ne ji yin
beni dewlet.

>>> peydı şo (to back)

 

 

Lazeko Zerez

Roşan Hayıg

Wext dı zew(jew) seydwan laznd xo zey zerezi wısneno wendenı u qeqbo kerdenı. Nlazeki wıni resneno, wıni resneno, no lazek zey zerezana waneno u kenoburı-burı. Wextdo wıni yeno no lazek zıwand wendenda zerezan ra zi fahm keno,wexto kı wanen ka pr se van u ı nengi inen u ı ferman ronan.

Roz noseydwan n laz xo gno u şıno cad, kerred zerezand meşuran. Tı nvanzerez mesuri heme dı o kerre dı ben. No seydwan şıno uza dı koz xo vırazeno,laze xo keno miyan u lezd xor vano; bıwanı. Wexto kı no laz ney dest bıwendenı keno, zerec gem kovi zi dest bı wendenı ken. Dı a wendenı u qeqbokerdenda zerezan dı vengdo gro qalın vıjno. Wexto kı zerez koviy gemı un lazd n seydwaniya veng gri u a canqiya vengi aşnawen, heme wendenaxo bırnen. Tabi no laz n seydwani zi herunda xo dı beno wışk u dıha nwetanoqıq vajo u xora veng vejo. Pi n lazeki qireno ney ser u vano: "Laz mıtiy ı wıni ken, ır vındern u nwanen? Lazek vano: Keko, zerezan miyandı zerez esto o yo firq mı bırneno u mı fineno teng. Ezo eyra tersena, qandcoy nwetana bıwana. Piy cı vano: "O zew zerezo, tı seni eyra tersen unwetan ey ver bıwan? Laz cı vano: "Piy mı tı nzan, ez zıwand inanra fahm kena, wexto kı zerezi wanen pser, zana se van pr. Tı nzan senigefi wen pdı u seni sert per nengi inen, seni per qısan tersdayenı u gef werdenan ken u pis nengi inen? O zerezo zi gef gırdi weno mı ser, mısert sert tehdit keno u nengan pisan ineno. O zerezo mı r vano; Tı zan, mır van kawis axa, ez beg u axay n mıntiqiya, tiy mıntiqed mı dı ı wanenu ıi geyren, rew cahnımbı tiyara pırodı u şo hetnaya wa ım mı to ngno.Eger ez bira xo to resna ez do to lete lete kera u her letey to hetnaya berza.Ez xo resna ez do ıman to veza u pa gle kaykera. Ez do per u perzananto bışıkna u to pur kera. Ez do lıngan to bışıkna u xor cıra ıwe vıraza.Wexto kı o wıni vano gan mıno ttewr lerzeno, ser u bın mıno hezno u zeriyamına kena bıteqo. O yo zeriya mı teqneno. Qand coy ezo bol tersena, ez wazenakı ma tiyara şım cana. Kam kı zıwand zerezi ra fahm keno o zano senino seniniyo. Tı seydwan, gerekı tı bızan? Wexto kı tı kozık vırazen, koz ronan, heme zan to koz ronayo, tıfınga to destı u tiy ken inan bıkış. Labır fınazi y xem nwen. Demo kı hers (hrs) ben se, ıman xo gn u bters ramenkozıki ser u lez xo ken. Zu zu fını şati rıznen. yen kıştenı zi lezd xorafek nvıradan. Piy cı vano betersı, bıwanı u gan burı ser, ezo to peydı, ezotiya dı. No lazek waneno, labır zerez bini heme vındern, tenya o zerezokı vat ez kawis axaya o waneno. No seydwan hend wınno fın dı veng lazd cıbırya u ıt cıra nvıjiya. veng bırnayenı sera no vazdano şıno lazd xo ser kıı şıro, tersan ver zahr lazd cı vısyayo, teqayo u laz cı merdo, herunı dıbiyo wışk.

>>> peydı şo (to back)

 

 

Kırtleme niyo, zırtlemeyo

Roşan Hayıg

Wezt dı dıermugızi xo r cambazey ken. Roj n şın vera Erzurum kı xo r mal bıherinu biyar bıroş. N Erzurum dı ben meyman jew keyi. Whr keyi ninan r ayano, dekeno qedıxan mıyan u dano ninan. Hıma qoıki ndekeno qedıxan mıyan. Nermugızi şeker xo deken qedıxan mıyan, labır koıki ıny kı n ayer tvdu bışım. N şermayn kı whrd keyi ra koıki bıwaz. Şaş manen se ker senker. Uza dı whr keyi u merdımand cı ya qeley şeker gn xo dest u peydındanana şıknen, tenek tenek ken xo fek u ayera xo qlt ken. N ermugızizi zey ina ken u aya xo şımen. Hıma cı ra tam ngn u nvinen. ıkıwhr keyi zew qeleynd şekerya qedıx şay şımeno, hıma n ermugıziıhar-panz şekerana zu qedıx ay şımen. N ermugızi bahd endna rojan peydıageyren yen ermugı. Dewız nina, merdım nina yen nina hetek, ray şiyayenıhal u hewal ninan pers ken. N qand dewız u merdımand xo ay nan ser.ay bi hadre tepya n an meymenan ver. Wexto kı ay yena ninan ver, ninan razew cambaz vano:

-Ez do xo r kırtlemebışıma. Dewızand ninan ra zew pers keno vano:
-Kırtleme ıiyo? No vano:
-Ez Erzurum dı mısaya u şekerdanlıxi anceno xover u goya o do kırtlemeya aybışımo. N dewız ney zi wınn ney ra ka kırtleme senino u do seni ay bışımomerak ken. No qedıxa xo gno xo dest u şeker gno erzeno xo fek u ayerqltıki keno. No zew şekeriya nşeno aya xo kırtleme bıkero u bışımo,ıhar-panz şekerana ancax şımeno. Uza dı embaz ney vano:
-La hero hero, no ıyo kı ti y ken no kırtleme niyo, no zırtlemeyo, zırtleme.Dı na qıseda cambazd bini sera dewızi heme dan wıyatero. No vano:
-na zew şekera zu ay şımıtı, ti y panz şekerana zu ay şımen. Rınd cı tın kırtlemi ra fek vıradı, zey ma aya xo bışımı, ıkı tı erbab kırtlemi niy.

>>> peydı şo (to back)

 

 

koley dınyay, wa werz pay

Zerweş Serhad

Kes koleniyameyo qe no dınya
Esir u bındest y Tırkiya
Serbestibım ma zi pro piya
Serbesteya ma prın pya

Ez kole, tıkole, o koleyo
Mevaj koleyin ewro ıniya
Zalımiy mar zulım ken
Koleyina ewroy moderna

Ma koleydınyay werzen pay
Reşber u dewıj n dınyay
Esir u bındest n dınyay
Serbestey zaf weşa, ma werz pay

Ez kole, tıkole, o koleyo
Mevaj koleyin ewro ıniya
Zalımiy mar zulım ken
Koleyina ewroy moderna

PserokDımıliya, werz bıwan
Heqey miyandı esta, şıma zi bıvin
ıma ıman xo ıhar aker
Pra fek veradım, vera jewker

Ez kole, tıkole, o koleyo
Mevaj koleyin ewro ıniya
Zalımiy mar zulım ken
Koleyina ewroy moderna
Heq Ndayno, grno

Ecel ameyoberi fek
Sere tewnayış bilaheq
Werz, rexti xo mrak
Tıfınga bavi xo qolak

Veri mezg mawiyardo Dehaq'i
Xayıni ma miyandı, tım neheqi
Dewıj, reşber, xebat bık zey feleki
Ancax ma jewbim, bıgim heqi

Boli van waez ınbiyay
Ma no dewr qe ndiyay
Kamido welat ma bıreynay
Xort ma Dımıliya ınbiyay

Xortno,Dımıliya ard p ser
Werz, vezd xayına ser
Wext mergd ded u pri
Ma nken xo vira, veri

Mıleta Dımıliletey biya
Ez hewndo xorıra ayabiya
Veri zi nimey mılet xapeya
Va ma Tırk'i, maya ma Tırk'a.

Beso zalım uzulmir
Welatdı ray med Tırk'ir
Ver a cıker, hıni heqir
Fın vaj beso, beso teberir

>>> peydı şo (to back)

 

 

Fexriya

Zaza Fırat

Nomi kenafexriya wa.
Ena niya aya wa.
Nomi kena fexriya wa.
Fexriya kenika rinda daye.
Zi ye Xosor di cinya wa.
Fexriya keneka rinda daye
Ziye dunya dı ınya wa
Ax daye daye daye
Wax waye waye waye
Mın beriya fexırya kewa
Sen ye mıri biyaren
Fexıryam tı qey bergena
Va ez be to niskena
Fexıryam tı qey bergena
Va ez be to nıskena
Kederamın xırawa ez seki
Semeyni ez bergena
Kederamın xırawa ez seki
Semey to ez bermena
Ax daye daye daye
Wax waye waye waye
Mın beriya faxırya kewa
Sen ye mıri biyaren

Fexıryam buniez ha yena
Ez amiya ez to bena
Deste xo bid destı mın
May serı dewama
Deste xo bid destı min
Maye serı dewa ma
Ax daye daye daye
Wax wayı wayı wayı
Fexıryamın amiya kiye
Kef bıkin kef kefimawa
Fexıryamın amiya kiye
Ha ydi kekın veye mawa

Not: Kom eno kılome mın biwazo vajo rica kena va verıcu xewer bıdomın.stanbul, 2002.04.28

>>> peydı şo (to back)

 

 

Boksr Zazay ring dı ze vaya bi

Eyp Dalkılı

Almanya dısuka Wetzlar dı msabeqey Kikboks 4. beynelminel (mabn welatan dı) vırazya.Na msabaqa dı hir qeek Zazay 25, 35 u 55 kilo dı derecey rındi gıroti. 25kilo dı Y.Y dı fıni dı hbi derece 2 (dıdı) gırot. Dı hbi Zazay ma bini zimsabaqa dı hir amey.

end hbixezetey mhli na serkewtenda qeek zazayani r ca da. Xezetey Wetzlar NeuZeitung u xezetey LDA resm boksran Zazaya peran xo dı manşet kerd.

Boksr A.Y(55 kilo dı) xezetey Neu Zeitungi r ny i va: "-Ez Zazaya u tiya dı bınamey Zazayana mı boks ke. Neye tepya edo bol bıgrweya. Ez wazena Kikboks dıdınya dı bıba jew".

2001 dı 45kilo dı msabaqey dınya (beynelminel), boksr A.Y kikboks dı dıdını ame bi.

Emser 2002 dımenga tabaxi (agustos) dı talya dı msabaqay Kikboks beynelminel vırazyo.Hir boksr may Zaza qand msabaqa xo hadıre ken. Boksr ma hta nıka 13 madalyon u derecey gıroti.

Boksr mazazay ringan dı ze vaya ravrdi. Na i mar iy mısneno kı Zazay koti dı bıbwa bıb, wuca dı namey zazay u Zazaistan ze bayrax (vala, desmal) berz kenazmin. Ma qeekan Zazayana u bı namey inana sereberz u zerweşiy. Maboksran mar talya dı serkewten wazen. Wuni qin (inan) kena boksr ma fınaze vaya Zazaistani bıvıciy ring.

>>> peydı şo (to back)